Në zgjedhjet parlamentare në Serbi, lista e lëvizjes studentore do të fitonte 48.5 përqind të votave, ndërsa lista e Partisë Progresive Serbe – Aleksandar Vuçiç do të merrte 38.6 përqind. Socialistët (SPS), partneri i koalicionit të Vuçiçit, i drejtuar nga Ivica Daçiç, do të siguronin 3.9 përqind të votave, sipas një vlerësimi të publikuar të dielën nga Byroja e Kërkimeve Sociale (BIRODI).
Modeli i përdorur nga BIRODI për këtë vlerësim bazohet në rezultatet zyrtare të zgjedhjeve të vitit 2012, kur SNS erdhi në pushtet, si dhe në anketat e opinionit publik të realizuara nga Qendra për Kërkim, Transparencë dhe Llogaridhënie (CRTA), Mendimi i Ri Politik Serb (NSPM), Faktor plus dhe Ipsos.
Në analizë janë marrë parasysh edhe ndryshimet demografike të nxjerra nga baza e të dhënave të Komisionit Zgjedhor të Republikës. Sipas këtij skenari, diapazoni i vlerësuar i rezultatit për Listën e Studentëve është 45.9 deri në 51.1 përqind. Për listën SNS-Vuçiç vlerësimi varion nga 36.3 deri në 40.9 përqind, ndërsa për SPS diapazoni është 3.2 deri në 4.6 përqind. Listat e tjera të opozitës dhe listat e pakicave kombëtare, të marra së bashku, do të siguronin mes 7.8 dhe 10.2 përqind të votave.
Duke kombinuar të dhënat e përdorura për analizën, BIRODI vlerëson se në zgjedhje do të merrnin pjesë rreth 4.13 milionë votues. Në këtë përllogaritje merret parasysh edhe mobilizimi i mundshëm më i madh i të rinjve dhe i personave që më parë kanë abstenuar. Megjithatë, BIRODI thekson se ky vlerësim dhe kjo analizë nuk përbëjnë një studim klasik të opinionit publik dhe as një parashikim të rezultatit përfundimtar të zgjedhjeve. Bëhet fjalë për një skenar analitik të rezultateve të mundshme.
Faktorët
Ndër faktorët kryesorë që mund të ndikojnë në rezultat janë pjesëmarrja e të rinjve dhe e abstenuesve, përqendrimi i votave të opozitës, rezultati që do të marrë SPS dhe numri i listave që do të arrijnë të kalojnë pragun zgjedhor prej tre përqind. Sipas të dhënave zyrtare të publikuara më herët, popullsia e përgjithshme e Serbisë, bazuar në regjistrimin e fundit të vitit 2022, është 6,647,003 banorë.
Ndërkohë, numri i votuesve të regjistruar është 6,500,666. Diferenca mes numrit të përgjithshëm të votuesve të kualifikuar në vend dhe jashtë vendit dhe numrit të votuesve të regjistruar është vetëm 146,337, ose 2.2 përqind. Kjo diferencë ngre dyshime për vlefshmërinë e regjistrimit. Për këtë arsye, një nga kërkesat kryesore të opozitës është që, si kusht për zhvillimin e zgjedhjeve të drejta dhe demokratike, regjistri i votuesve të rregullohet, kryesisht përmes korrigjimit të problemeve të identifikuara.
Kjo është gjithashtu një nga rekomandimet e Zyrës së OSBE-së për Institucione Demokratike dhe të Drejtat e Njeriut (ODIHR) drejtuar autoriteteve serbe. Lëvizja studentore lindi në një valë protestash antiqeveritare që kanë zgjatur për disa muaj. Protestat u shkaktuan nga vdekja e 16 personave gjatë rrëzimit të tendës në stacionin hekurudhor të Novi Sadit më 1 nëntor 2024. Studentët kërkuan përgjegjësi nga qeveria për praktikat korruptive, demokratizimin e vendit dhe funksionimin e institucioneve pa presion dhe ndikim politik.
Gjatë protestave, studentët dhe opozita ngritën gjithashtu kërkesën për zhvillimin e zgjedhjeve të parakohshme parlamentare. Qeveria i ka shtyrë vazhdimisht njoftimet për zgjedhjet. Deklarata e fundit në këtë drejtim erdhi nga Aleksandar Vuçiç më 20 gusht, kur ai tha se zgjedhjet do të mbaheshin “më 18 ose 25 tetor”.
Ndërkohë, Vuçiç, nga pozicioni i tij si kreu i shtetit, është angazhuar në një fushatë zgjedhore pothuajse të përditshme në të gjithë Serbinë. Ai akuzon rivalët e tij politikë se nuk kanë as ide dhe as program për zhvillimin e mëtejshëm të vendit dhe u bën thirrje mbështetësve të tij t’i mposhtin ata “më bindshëm se kurrë më parë”.
