Sulmet nga forcat e armatosura ukrainase ndaj rafinerive kanë shkaktuar një krizë të re karburanti në Rusi. Sipas agjencisë së lajmeve Reuters, të paktën 30 rajone u prekën. Ndryshe nga vala e mëparshme e mungesës së karburantit, e cila filloi në fund të majit dhe zgjati deri në mesin e korrikut, kriza aktuale po e godet veçanërisht rëndë Moskën dhe rajonin e Moskës, sipas përdoruesve të mediave sociale.
Zinxhirët e stacioneve të benzinës Gazprom Neft dhe Tatneft kanë kufizuar tashmë shitjet e karburantit në Moskë, shkruan Deutsche Welle. “Nuk mund të thuash që nuk ka fare karburant, por ka një krizë. Nuk është vetëm një problem personal dhe pasiguri nëse dikush mund të largohet nga qyteti dhe të kthehet, por edhe një problem ekonomik”, tha në një intervistë për DW Oleg Grigorenko, kryeredaktor i faqes së pavarur ruse të internetit “7x”, e cila është etiketuar si “agjent i huaj” në Rusi.
Kriza
Sipas Grigorenkos, shoferët e taksive, shërbimet e korrierëve dhe sektori i ndërtimit në disa rajone tashmë po shohin një rënie të porosive. Arsyeja, thotë ai, është varësia e shumë zinxhirëve të furnizimit nga karburanti. “Logjistika e kompanive private të ndërtimit varet në një masë të madhe nga furnizimet me karburant”, thekson Grigorenko. Megjithatë, eksperti ekonomik Nikolai Korshenevsky beson se kjo është e pamundur. Në një intervistë me DW, ai gjithashtu thekson cilësinë gjithnjë e më të dobët të produkteve të naftës. Ai thotë se të njohurit i kanë dërguar foto të makinave të tyre me paralajmërime për mosfunksionim në panelet e tyre, duke treguar dëmtime të motorit të shkaktuara nga karburanti me cilësi të dobët. “Makina nuk ndizet më dhe duhet të riparohet.
Unë e di nga të njëjtët njerëz se ka lista pritjeje në serviset e riparimit të makinave që zgjasin me muaj, madje edhe në Moskë. Dhe pastaj ka muaj pritjeje për pjesë këmbimi. Me sa duket, disa automjete nuk mund ta përballojnë karburantin që po u derdhet në rezervuarët e tyre. Sigurisht, lufta është duke vazhduar dhe nuk dihet saktësisht se çfarë po prodhohet dhe në çfarë sasie përbërësit përzihen në karburant”, thotë Korshenevsky. Ai i sheh problemet aktuale në industrinë e naftës dhe gazit si një paralajmërues të një krize të thellë. Siç raporton Bloomberg, eksportet e naftës së Rusisë kanë rënë më ndjeshëm se kurrë gjatë luftës. Në të njëjtën kohë, prodhimi i naftës është zvogëluar gjithashtu.
“Në vitin 2019, Rusia prodhoi 11.5 milionë fuçi në ditë. Sot, kjo shifër është më pak se nëntë milionë. Nëse ky trend vazhdon dhe problemet në rafinimin e naftës përkeqësohen, prodhimi ka të ngjarë të bjerë në tetë milionë fuçi. Kjo do të krijonte kushtet për një krizë të plotë ekonomike dhe sistemike”, parashikon Korshenevsky.
Shpresa iluzive për importet e naftës
Zgjidhja e mungesës së karburantit përmes importeve nga India, Kina ose vende të tjera, siç sugjerohet nga autoritetet ruse, nuk do të japë rezultate, sipas Vyacheslav Shiryaev, një analist ekonomik rus që jeton gjithashtu jashtë vendit. “Duke pasur parasysh izolimin me të cilin po përballet Rusia, është e pamundur të sigurohet një furnizim prej 200,000 ton karburant në ditë, që është afërsisht sasia e benzinës dhe naftës që Rusia ka nevojë çdo ditë”, i tha ai DW. Në një intervistë me DW, ekonomisti rus Igor Lipsic thekson se është e pamundur të restaurohen shpejt rafineritë e dëmtuara.
Në të njëjtën kohë, thotë ai, ato janë ende të ndjeshme ndaj sulmeve të reja të mundshme ajrore. Kjo është arsyeja pse autoritetet po kufizojnë konsumin e karburantit. Institucionet mjekësore, policia dhe zjarrfikësit, si dhe automjetet nga shërbimet komunale, forcat e sigurisë dhe organet shtetërore, lejohen të hyjnë në stacione dhe të furnizohen me karburant.
“Kjo po ndodh para njerëzve që kanë pritur me orë të tëra, gjë që po shkakton pakënaqësi të madhe”, thekson Lipsic. Lipsic thotë gjithashtu se situata aktuale në Rusi është shumë e ngjashme me rënien e Bashkimit Sovjetik. Ai beson se në Rusinë e sotme po krijohet një sistem i mbyllur shpërndarjeje karburanti, i cili do ta kthejë drejtimin e një makine në një luks.
Çelësi për t’i dhënë fund luftës?
Sipas ekspertit ekonomik Shiryaev, sulmet ukrainase ndaj objektivave brenda Rusisë mund ta dëmtojnë seriozisht ekonominë ruse dhe ta përshpejtojnë përfundimin e luftës. Sipas vlerësimeve të tij, konflikti mund të përfundojë brenda pak javësh nëse Perëndimi do ta mbështeste Ukrainën dhe do ta lejonte atë të dyfishonte ose trefishonte intensitetin e këtyre sulmeve. “Nëse nafta mbaron, rrjeti hekurudhor prej 6,000 kilometrash i Rusisë do të ndalet. Kjo mund të paralizojë qindra fabrika industriale.
Pa naftë, dhjetëra mijëra kamionë nuk do të jenë në gjendje të operojnë, ushqimi nuk do të arrijë në dyqane dhe fermerët nuk do të jenë në gjendje të korrin”, theksoi ai. Sipas Shiryaev, kjo mund ta përshpejtojë ndjeshëm pengimin e planeve të Putinit për vazhdimin e luftës. “Nëse Ukraina shkatërron të gjithë infrastrukturën për përpunimin e naftës, Putini do të zbulojë se urdhrat e tij nuk po zbatohen”, thotë eksperti rus.
