Një skenar hipotetik i hartuar nga grupi amerikan i ekspertëve RAND përshkruan një të ardhme të tensionuar për Evropën, ku vdekja e presidentit rus Vladimir Putin në janar 2027 pasohet nga ndryshime në udhëheqjen e Kremlinit dhe, disa vite më vonë, nga një përplasje e drejtpërdrejtë ushtarake mes Rusisë dhe NATO-s. Sipas skenarit, Putini vdes papritur brenda tre muajve dhe pushtetin në Moskë e merr një ish-gjeneral i shërbimit sekret rus FSB. Udhëheqësi i ri pranon një armëpushim në Ukrainë, të ndërmjetësuar nga SHBA-ja, Britania e Madhe dhe vende të tjera evropiane, por kjo nuk sjell një zgjidhje përfundimtare të konfliktit.
Megjithëse arrihet marrëveshja për ndërprerjen e luftimeve, objektivat strategjikë të Rusisë mbeten të pandryshuara dhe negociatat e paqes përfundojnë në ngërç. Pas armëpushimit, skenari parashikon një rritje të pakënaqësisë brenda Rusisë, ndërsa Kremlini nis një fushatë sulmesh hibride kundër vendeve anëtare të NATO-s. Paralelisht, Moska zhvillon një fushatë dezinformimi, duke pretenduar se popullsia rusishtfolëse në Evropën Lindore po përndiqet dhe diskriminohet.
Analysts have modelled a Russian war with NATO following Putin’s death
The American think tank RAND has outlined a hypothetical scenario in which Putin dies in January 2027 and a former FSB general seizes power in Russia.
The new president agrees to a ceasefire in Ukraine, brokered by the US, UK and other European countries.
However, Russia’s objectives remain unchanged, and peace negotiations reach a deadlock. As a result, the war enters a frozen phase.
Domestic discontent grows, prompting the Kremlin to launch hybrid attacks against NATO countries and a disinformation campaign portraying Russian-speaking residents of Eastern Europe as victims of persecution.
In May 2030, Russia instigates unrest in the Estonian city of Narva and subsequently sends troops into the city. NATO responds by invoking its collective defence clause.
Fighting spreads across the Baltic region, Northern Europe and the UK.
In November, Moscow declares the capture of Narva a victory and proposes a ceasefire.
The report contains recommendations for the British government on preparing for war and protecting critical infrastructure.
RAND stresses that this is just one of several possible scenarios.
How likely do you think this scenario is?
— NEXTA (@nexta_tv) November 12, 2026
Pika më e rrezikshme e skenarit vendoset në maj të vitit 2030, në qytetin estonez të Narvës, ku jeton një komunitet i madh rusishtfolës. Rusia nxit protesta dhe trazira në qytet, të cilat përshkallëzohen në përplasje. Më pas, Moska përdor situatën si justifikim për të dërguar trupa ushtarake në territorin estonez. NATO reagon duke aktivizuar mekanizmin e mbrojtjes kolektive, duke e shndërruar krizën lokale në një konflikt të drejtpërdrejtë mes aleancës dhe Rusisë. Luftimet nuk mbeten të kufizuara në Estoni. Sipas skenarit, përplasjet përhapen në të gjithë rajonin e Baltikut, Evropën Veriore dhe deri në Mbretërinë e Bashkuar. Rusia ndërmerr gjithashtu sulme ndaj infrastrukturës kritike, ndërsa bazat ajrore, portet, stacionet e radarëve dhe qendrat e komandimit shndërrohen në objektiva të mundshëm.
Në nëntor të vitit 2030, pas disa muajsh luftimesh, Moska shpall fitoren dhe pretendon se ka siguruar kontrollin mbi Narvën. Më pas, propozon një armëpushim me NATO-n, duke hapur rrugën për negociata të reja paqeje.
Paralajmërimi për Britaninë dhe Evropën
Raporti i RAND përmban edhe rekomandime për qeverinë britanike, duke vënë theksin te përgatitja për një konflikt të mundshëm, mbrojtja e infrastrukturës kritike dhe përballimi i sulmeve kibernetike e operacioneve të sabotimit.
Megjithatë, autorët nënvizojnë se ky është një skenar hipotetik, i ndërtuar për të analizuar rreziqet dhe për të ndihmuar në përgatitjen e institucioneve. Ai nuk përbën një parashikim se Vladimir Putin do të vdesë në vitin 2027 apo se lufta mes Rusisë dhe NATO-s do të shpërthejë në vitin 2030. Në thelb, analiza synon të tregojë se edhe një ndryshim në udhëheqjen e Kremlinit nuk garanton domosdoshmërisht uljen e tensioneve me Perëndimin dhe se një krizë në rajonin e Baltikut mund të shndërrohet në një përballje shumë më të gjerë.
