Pothuajse dy dekada pasi Keira Knightley magjepsi publikun në filmin e vitit 2007, “Atonement”, fustani prej mëndafshi ngjyrë smeraldi që ajo veshi në një skenë kyçe do të dalë në ankand.
Falë joshjes së tij të qëndrueshme, fustani pa shpinë, i krijuar nga Jacqueline Durran, pritet të shitet për deri në 120,000 paund (161,000 dollarë), kur të dalë në ankand te Christie’s në Londër më 9 dhjetor.
Personazhi i Knightley-t, Cecilia, e veshi fustanin në një skenë kulmore të përshtatjes që Joe Wright realizoi bazuar në romanin tragjik romantik të Ian McEwan-it. Në këtë skenë, pas disa javësh tensioni romantik, Cecilia dhe Robbie — i biri i kujdestarit të shtëpisë, i luajtur nga James McAvoy — afrohen në bibliotekën madhështore të shtëpisë dhe i rrëfejnë njëri-tjetrit ndjenjat e tyre.
“Kur nisëm të bënim filmin, të gjithë e dinim se ky ishte një çast kyç dhe se duhej një fustan i paharrueshëm,” i tha Durran revistës *Entertainment Weekly* në një intervistë të botuar në vitin 2017.
“Joe (Wright) ma tha që në fillim, gjë që, sigurisht, më vuri shumë presion për të krijuar një fustan të paharrueshëm,” vazhdoi ajo. “Por, në të vërtetë, nuk e dinim. Ishte një surprizë e plotë se sa shumë do të prekte njerëzit dhe se sa shumë do të veçohej si një pamje e vetme nga filmi.”
“Kur filmi doli në vitin 2007, më kujtohet shumë mirë ai fustan,” i tha CNN-it Caroline Young, autore e librit të vitit 2022, *The Color of Fashion: The Story of Clothes in Ten Colors*. “Është joshës, ngjall nostalgji dhe ajo nuancë e gjelbër ka shumë domethënie,” shtoi ajo.
Jacqueline Durran krijoi fustanin e famshëm të gjelbër pa shpinë, i cili do të dalë në shitje te Christie’s në Londër më 9 dhjetor.
“Në historinë e gjatë të ngjyrës së gjelbër, ajo përfaqëson dashurinë e trazuar dhe lidhjet e ndaluara,” shkroi Young në librin e saj, duke shtuar se fustani i “Atonement” është “një nga fustanet e gjelbër më të përfolur të viteve të fundit”.
Young i tha CNN-it se, meqë ajo pjesë e filmit zhvillohet në vitet 1930, fustani “ka një cilësi që të kujton Jean Harlow — prerjen e ngushtë dhe rripat e hollë”.
“Është ajo vera e përsosur, para se të ndodhë tragjedia,” shtoi Young.
“I dallueshëm menjëherë”
Wright i dha Durran-it disa udhëzime për krijimin e fustanit, përfshirë që “pjesa e poshtme të kishte lëvizje dhe fundi të ishte mjaft i gjerë”, tha Durran. Ai “donte që fustani të ishte sa më mbresëlënës dhe të ishte i gjelbër”, megjithëse “nuk përcaktoi një nuancë të caktuar”. Gjithashtu, “atmosfera e fustanit duhej t’i kujtonte publikut se ajo ishte dita më e nxehtë e vitit”.
Për këtë arsye, Durran tha se u përpoq ta krijonte fustanin me “pëlhurë shumë të hollë, që të ishte i lehtë dhe pa formë të ngurtë”. Ajo u mbështet te libra me imazhe nga vitet 1920 dhe 1930 dhe “përzgjodhi elementet që mendonte se do t’i shkonin Keira-s”.
Fustani smerald, “i sjellë në jetë në ekran me mjeshtëri të jashtëzakonshme”, sot konsiderohet një nga fustanet “më të dallueshëm menjëherë” në historinë e modës, tha në një deklaratë të ndarë me CNN-in Thais Hitchins, përgjegjëse e ankandit në Christie’s në Londër. Ajo e përshkroi fustanin si “simbol të dëshirës, pasionit dhe romancës që të thyen zemrën”.
Knightley e veshi fustanin në një skenë romantike kyçe mes Cecilia-s dhe Robbie-t, përpara se të ndodhte tragjedia.
Pas filmit, fustani u nxor nga arkivi i produksionit dhe u shit në një ankand bamirësie në vitin 2008. Që atëherë, ai ka qenë pjesë e një koleksioni privat amerikan, i tha CNN-it një zëdhënës i Christie’s. “Teksa po i afrohemi 20-vjetorit të daljes së filmit, është një kohë prekëse për t’iu rikthyer fustanit ikonë dhe për të vënë në pah këtë pjesë të jashtëzakonshme të historisë së modës,” shtoi zëdhënësi.
Zëdhënësi tha se është “e vështirë të parashikohet” se kush do të bëjë oferta për fustanin, por pritet që ai të tërheqë koleksionistë privatë që kanë interes të veçantë për “Atonement” dhe për historinë e filmit e të kostumeve, si dhe muzeume e institucione, për shkak të rëndësisë së tij kulturore.
Veshja do të shitet si pjesë e ankandit “Love & Lust: A Literary Guide” (“Dashuri dhe pasion: Një udhërrëfyes letrar”). Mes artikujve të tjerë në ankand janë veprat origjinale të përdorura për posterat e filmave “Metropolis” (1927), i zhanrit fantastiko-shkencor, dhe “Dracula” (1931), film horror me vampirë; tri letra të shkruara me dorë nga heroi i marinës britanike Horatio Nelson për të dashurën e tij, Emma, Lady Hamilton; si dhe kostumi origjinal që balerina e njohur angleze Margot Fonteyn veshi si Princesha Aurora në një shfaqje të vitit 1960 të “Bukuroshja e Fjetur”.
Veshjet e përdorura në filma kërkohen shumë në shtëpitë e ankandeve ndërkombëtare.
Fustani prej sateni të zi italian i Audrey Hepburn-it, i krijuar nga Hubert de Givenchy për komedinë romantike të vitit 1961 “Breakfast at Tiffany’s”, u shit te Christie’s në vitin 2006 për 467,200 paund — afërsisht 920,000 dollarë sipas kursit të asaj kohe — më shumë se gjashtëfish i vlerës së parashikuar.
Koleksioni personal i Hepburn-it me veshje dhe kujtime u shit më pas në ankand te Christie’s në Londër, në vitin 2017, për gjithsej 4,635,500 paund (6.2 milionë dollarë).
Në vitin 2015, një fustan që Vivien Leigh kishte veshur në filmin “Gone With the Wind” u shit gjithashtu për 137,000 dollarë.
