Ishulli Larak është pak larg portit të rëndësishëm të Bandar Abbas dhe ndodhet direkt në Ngushticën e Hormuzit, një rrugë ujore jetësore për transportin detar global; afërsisht 20% e naftës dhe gazit natyror të lëngshëm në botë kalonte këtu para se të fillonte lufta Iran-SHBA. Larak është një ishull i vogël iranian i vendosur në lindje të Ishullit Qeshm dhe në jug të Ishullit Hormuz.
Madje ka pasur edhe një përpjekje në të kaluarën për të promovuar Larak si një destinacion turistik: një artikull i vitit 2021 nga Agjencia zyrtare e Lajmeve Islamike e përshkroi ishullin si “një perlë e vogël në Gjirin Persik me plazhe koralesh dhe natyrë të bukur”, duke ofruar mundësinë për të notuar dhe për të bërë snorkeling midis shkëmbinjve nënujorë dhe anijeve të mbytura aty pranë.
Tani rëndësia e tij është e ndryshme. I vendosur midis kontinentit iranian dhe bregdetit të Omanit, Larak i ofron ushtrisë iraniane një bazë për të monitoruar anijet që kalojnë. Ushtria amerikane tha dje se goditi objektiva në këtë ishull, një territor rreth dhjetë kilometra i gjatë, që mbulon 75 kilometra katrorë, i banuar nga afërsisht 100 familje dhe 450 persona. Pse ky veprim? Larak përfaqëson një pikëmbështetje për ushtrinë iraniane pranë grykës së Ngushticës së Hormuzit.
Detajet
Sipas mediave shtetërore iraniane, autoritetet tani kontrollojnë aksesin publik. Që nga viti 1987, Larak ka qenë një nga qendrat kryesore të eksportit për naftën bruto iraniane dhe është shtëpia e një baze ushtarake. Larak u bombardua gjithashtu në nëntor dhe dhjetor 1986 gjatë luftës Iran-Irak. Gjatë pushtimit të tyre në shekullin e 16-të, portugezët ndërtuan fortesa atje, të tilla si ato në ishujt Qeshm dhe Hormuz.
Laraki është dialekti i gjuhës Kumzari që flitet në ishull. Folësit e laraki punojnë kryesisht në peshkim, me pak kullotje dhish dhe tregti. Në të kaluarën, prodhonte hurma dhe elb, dhe eksportonte kripë. Ishulli i vogël luajti një rol kyç në përpjekjet e Iranit për të bllokuar rrugën ujore, Ngushticën strategjike të Hormuzit. Republika Islamike kërkoi të ushtronte autoritetin e saj mbi Hormuzin duke vendosur një sistem takse për kalimin e anijeve, i cili ishte falas para luftës.
Në zemër të kësaj strategjie është një post ushtarak në ishullin Larak. Kur marrëveshja e qershorit midis SHBA-së dhe Iranit dështoi brenda disa javësh, forcat amerikane rivendosën bllokadën në portet iraniane. Që atëherë, Republika Islamike ka mbyllur trafikun përmes ngushticës, duke dëmtuar furnizimet me naftë dhe gaz dhe duke shkaktuar rritjen e çmimeve globale të energjisë.
Tani Teherani dëshiron të vendosë një taksë për anijet që kalojnë nëpër Hormuz dhe po hap zjarr ndaj anijeve që lundrojnë në bregun pranë Omanit. Irani ka këmbëngulur që ujërat e tij janë e vetmja rrugë e lejuar përmes ngushticës.Vendosja e një takse është e paligjshme sipas ligjit ndërkombëtar, por lejohen tarifa të caktuara për shërbimet. Nuk është e qartë se çfarë shërbimesh do të ofronte Irani, por para luftës, nuk u vendosën tarifa. Shtetet e Bashkuara pohojnë se lundrimi nëpër kanal duhet të mbetet i lirë.
