Zgjedhjet tronditëse në Francë/ Analiza e rezultateve dhe pasojat politike

0
40

“Askush nuk e priste këtë. Dramë e lartë, sigurisht! Kjo ishte një tronditje” për zgjedhjet në Francë.
Kur grafika u shfaq në të gjitha kanalet e mëdha franceze, nuk ishte e djathta ekstreme e Marine Le Pen dhe kryeministrit të saj të ri në pritje Jordan Bardella që ishin në rrugën e fitores. Ishte e majta që e kishte arritur atë dhe centristët e Emmanuel Macron kishin bërë një rikthim të papritur, duke e shtyrë Rally Kombëtare të ekstremit të djathtë (RN) në vendin e tretë. Jean-Luc Mélenchon, flamuri veteran i krahut të majtë, i parë nga kritikët e tij si një ekstremist, nuk humbi kohë duke shpallur fitoren.

“Presidenti duhet t’i bëjë thirrje Frontit të Ri Popullor për të qeverisur”, u tha ai mbështetësve në sheshin e Stalingradit, duke këmbëngulur se Macron duhej të pranonte se ai dhe koalicioni i tij kishin humbur. Aleanca e tij, e krijuar me nxitim për zgjedhjen e papritur të Presidentit Macron, përfshin radikalët e tij France Unboëed, së bashku me të Gjelbrit, Socialistët dhe Komunistët dhe madje edhe trockistët. Por fitorja e tyre nuk është askund aq e madhe sa për të qeverisur. Franca do të ketë një parlament të varur. Asnjë nga tre blloqet nuk mund të formojë një shumicë të plotë nga 289 vende në parlamentin me 577 vende. Sapo foli, Mélenchon shkoi në një shesh shumë më të madh, Place de la République, për të festuar suksesin e tij me një turmë prej 8,000 vetësh, sipas numrave të policisë. Vetëm një javë më parë, të gjitha bisedat kishin qenë për një shumicë të mundshme absolute, dhe Marine Le Pen dhe Jordan Bardella ishin ende duke folur për shanset e tyre disa ditë përpara votimit. “Dy vjet më parë kishim vetëm shtatë deputetë. Sonte RN është partia e parë në Francë për sa i përket numrit të deputetëve”, tha Marine Le Pen me një fytyrë të guximshme. Në parlamentin e kaluar kishin 88 deputetë dhe tani më shumë se 140, ndaj kishte të drejtë. Dhe asnjë parti tjetër nuk ka më shumë se 100 deputetë, sepse partia e Macron dhe Fronti Popullor janë të dy koalicione. Jordan Bardella u ankua se partia e tij ishte dështuar nga “aleancat e çnderimit” të panatyrshme, të krijuara nga një “parti e vetme” e përbërë nga kampi i Macron dhe e majta. Ai nuk gaboi për aleancën e panatyrshme, por është vetëm një e përkohshme e komoditetit.

Më shumë se 200 kandidatë që e shihnin veten si pjesë e një “fronti republikan”, u tërhoqën nga raundi i dytë në mënyrë që një rival i vendosur më mirë të ndalonte fitoren e RN. As motra më e vogël e Marine Le Pen, Marie-Caroline, nuk ishte në gjendje të ofronte një dritëz të lajmeve të mira nga beteja e saj zgjedhore rreth Le Mans. Përpjekja e saj për të hyrë në parlament dështoi me vetëm 225 vota, e mundur nga kandidatja e z. Mélenchon, Elise Leboucher, pasi kandidati i Macron u tërhoq. Pjesëmarrja, me 66.63%, ishte më e larta në një raund të dytë parlamentar që nga viti 1997. Edhe nëse vota e RN-së rezistoi, këtë herë ajo duhej të përballej me votat jo-RN që shpesh përdoren taktikisht për të krijuar një “breshëri” ose bllokim kundër tyre. Në të gjithë Francën, RN po humbte balotazhet që i nevojiteshin për të fituar. Disa nga kandidatët e tyre ishin më pak tërheqës. Ishte një grua që premtoi se nuk do të bënte më shaka raciste nëse zgjidhej në Puy-de-Dome; dhe më pas ishte i riu i pajisur keq në Haute-Savoie në juglindje, i cili mori pjesë në një debat televiziv me rivalin e tij qendror dhe mezi kishte kuptim për asgjë. Të dy humbën, por pasqyruan përparimin e madh të RN në zonat rurale.

Tubimi Kombëtar shënoi 32% të votave, 37% me aleatët e tyre të krahut të djathtë – dhe për më shumë se 10 milionë votues është thyer një tabu. Në Meaux, në lindje të Parisit, Tubimi Kombëtar fitoi por jo shumë. Pasi hodhi votën e saj, Claudine tha se njerëzit që ajo njihte prireshin të mos pranonin të votonin RN, përveç nëse ishin me miq të ngushtë.
Përpara rezultatit të parashikuar në orën 20:00, kishte spekulime të zjarrta nëse Presidenti Macron do të dilte dhe do të fliste. Fjala u përhap se ai kishte shkuar në një takim 90 minuta më parë. Gabriel Attal, kryeministri i tij i rrethuar, përfundimisht u duk se dha përgjigjen e qeverisë. Katër javë më parë, ai ishte ulur me fytyrë guri dhe krahët e palosur përballë presidentit ndërsa Macron zbuloi planin e tij zgjedhor. Tani ai njoftoi se do t’i dorëzonte shefit të tij dorëheqjen në mëngjes, por do të qëndronte në detyrë për aq kohë sa të thirrej detyra. Attal supozohet të fluturojë të martën në mbrëmje për në një takim të NATO-s në Uashington. Është e vështirë të imagjinohet se ai do të zëvendësohet ende.

Franca ka hyrë në një periudhë jostabiliteti politik pa rrugëdalje të dukshme. Kishte folur për trazira në rrugë, por vetëm një pjesë e vogël e incidenteve u raportuan në Paris dhe qytete duke përfshirë Nantes dhe Lion, Të gjithë sytë janë tani tek presidenti, i cili do të duhet të gjejë një rrugëdalje nga ky ngërç. Asambleja e re Kombëtare do të mblidhet pas 10 ditësh, por Lojërat Olimpike të Parisit fillojnë më 26 korrik dhe Franca mund të bëjë një periudhë qetësie.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here