Presidenti i SHBA-së, Donald Trump , i cili ka qenë një nga aleatët më të rëndësishëm politikë të kryeministrit izraelit Benjamin Netanyahu për vite me radhë , shmangu mbështetjen publike për rizgjedhjen e tij deri sot, përpara zgjedhjeve të ardhshme parlamentare në Izrael. Trump ka përmbushur pothuajse të gjitha dëshirat e Netanyahut, ose siç e quan ai me dashuri, të Bibit, gjatë një periudhe të gjatë kohore. Për shembull, gjatë mandatit të tij të parë, ai e zhvendosi ambasadën amerikane nga Tel Avivi në Jerusalem dhe me kalimin e kohës, ai njohu sovranitetin izraelit mbi Lartësitë e Golanit.
Megjithatë, këtë verë, interesat politike të të dy udhëheqësve filluan të ndryshojnë për shkak të mosmarrëveshjeve mbi operacionet ushtarake izraelite dhe luftën me Iranin.
“I thashë, ‘Bibi, më mirë të kesh kujdes sepse së shpejti do të mbetesh vetëm’”, tregoi Trump në qershor për një bisedë që pati me Netanyahun, ndërsa ai kërkonte të ndalonte shkëmbimin e sulmeve raketore me Iranin. Përçarja u bë edhe më e qartë këtë muaj, kur Trump u përmbajt nga mbështetja e drejtpërdrejtë e kryeministrit izraelit në një intervistë me revistën Time. Në fushatat e mëparshme zgjedhore, Netanyahu e kishte cilësuar marrëdhënien e tij të ngushtë me Trump si një nga pikat e tij të forta.
Në një intervistë me Neësmax, të botuar të enjten, Trump tha se Netanyahu donte përfshirjen e tij në zgjedhje, por përsëri nuk e njoftoi mbështetjen e tij. “Nuk i besoj askujt në botën e politikës”, u përgjigj ashpër presidenti amerikan kur u pyet nëse i besonte Bibit.
Sot, në Truth Social, Trump megjithatë e quajti Netanyahun “një kryeministër-luftëtar të madh”, duke vlerësuar se ai ishte “i fortë, i guximshëm dhe i shkëlqyer, përballë rezistencës së madhe”, dhe duke thënë se çdo udhëheqës tjetër i Izraelit do të ishte “gabim”.
Zyrtarët amerikanë i thanë Axios disa muaj më parë se ftohja e marrëdhënieve ishte për shkak të faktit se “Bibi ka nevojë për luftën për të ruajtur rëndësinë politike në Izrael, dhe Trump ka nevojë për fundin e luftës për të ruajtur rëndësinë politike në SHBA”. Burime të njohura me diskutimet e udhëheqësve i thanë CNN-së se Trump shprehu pakënaqësi me sulmet izraelite në Liban dhe Gaza, duke paralajmëruar se operacione të tilla mund të rrezikonin përpjekjet e tij për paqe. Ai ishte gjithashtu i shqetësuar për pasojat ekonomike të një lufte me Iranin. Disa zyrtarë të Shtëpisë së Bardhë besonin se Netanyahu po e zgjaste luftën me Iranin për të forcuar pozicionin e tij politik përpara zgjedhjeve. Trump, sipas të njëjtave burime, ishte në dijeni të kësaj mundësie, por prapëseprapë i la kryeministrit izraelit pak hapësirë për të manovruar.
Besimi mbizotëron në të dyja palët
Netanyahu, udhëheqësi më jetëgjatë i Izraelit, në pushtet që nga viti 2009, nuk ka plane të heqë dorë nga zgjedhjet që duhet të mbahen deri më 27 tetor. Dallimi me këto zgjedhje është se ato dobësojnë gjithashtu besimin e një pjese të publikut izraelit tek presidenti amerikan. Sipas një ankete të korrikut nga Instituti i Politikave të Popullit Hebraik, vetëm shtatë përqind e izraelitëve thanë se kishin shumë besim tek Trump kur bëhet fjalë për marrëdhëniet SHBA-Izrael, ndërsa 45 përqind thanë se nuk kishin aspak besim tek ai.
Burime nga partia Likud e Netanyahut konfirmuan për CNN se reputacioni i Trump në Izrael është dobësuar, veçanërisht në mesin e votuesve të krahut të djathtë. Mbështetja nuk do ta ndihmonte domosdoshmërisht Netanyahun, kështu që ai nuk investoi shumë në të – tha një burim, ndërsa një tjetër shtoi se Trump “sigurisht nuk do të mbështesë asnjë kundërshtar tjetër”, prandaj mbështetja e tij teknikisht “nuk është e nevojshme, megjithëse është mirë ta kemi”.
Politikanët e opozitës gjithashtu nuk janë të shqetësuar, megjithëse thonë se po e monitorojnë situatën.
“Një vit më parë, kampi ynë i thirri të gjithë ata që ishin afër Trumpit për ta penguar atë të mbështeste Netanyahun. Tani nuk ka shumë rëndësi, sharmi nuk është aty”, shpjegoi një zyrtar i lartë i opozitës. Ndryshimi i opinionit duket të jetë i ndërsjellë, pasi hulumtimet e reja tregojnë se qëndrimi i publikut amerikan ndaj Izraelit ka ndryshuar gjithashtu. Vlerësimi mesatar neto i favorizimit për Izraelin ra nga +51 pikë në korrik 2018 në -16 pikë në korrik 2026, sipas sondazheve të shumta, një rënie prej 67 pikësh në tetë vjet. Pavarësisht ndarjes publike, marrëdhëniet midis dy udhëheqësve nuk janë prishur plotësisht. Sipas burimeve izraelite të cituara nga CNN , Trump dhe Netanyahu kanë diskutuar mundësinë e sulmeve të reja ndaj Iranit në muajt e fundit. Burime izraelite të sigurisë thonë se përgatitjet po vazhdojnë, por vendimi për çdo veprim ushtarak varet nga Trump.
Netanyahu hodhi poshtë pretendimet se donte të përshkallëzonte konfliktin para zgjedhjeve. Në një intervistë me Radion Ushtarake të Izraelit, ai tha se zhvillime të tilla nuk i shkojnë për shtat, sepse kundërshtarët politikë mund ta fajësojnë atë për sulme të mundshme raketore iraniane ndaj Izraelit.
