Libri i Gareth Gore i vitit 2024, Opus, pretendon dekada manipulimi, gjë që grupi e ka mohuar. Ai beson se papa donte të dërgonte një mesazh të qartë.
E hënë, 6 prill 2026, ora 13:00 (CEST)
Gareth Gore ishte në një udhëtim kërkimor në Kaliforni në fillim të këtij viti kur iu tha të priste një telefonatë nga Vatikani për të organizuar një takim kokë më kokë me papën.
Gore mbeti i shtangur. Në vitin 2024 ai botoi librin Opus, një rrëfim i hulumtuar me kujdes dhe tërheqës mbi abuzimet që pretendohet se janë kryer nga Opus Dei, një grup shumë sekret katolik i themeluar nga prifti spanjoll Josemaría Escrivá në vitet 1920. Gjatë më shumë se një shekulli, Opus Dei u vendos si një urdhër thellësisht fetar që, sipas tyre, ndihmon njerëzit e zakonshëm “të duan Zotin dhe t’u shërbejnë të tjerëve përmes punës së bërë mirë, me ndershmëri dhe integritet”.
Libri i Gore paraqet pretendime se organizata qëndron në qendër të një komploti që përfshin manipulim të të miturve, trafikim njerëzor dhe kontroll psikologjik e emocional. Ish-anëtarët thonë se grupi përdorte rrëfimet private si mjet presioni dhe madje drogonte anëtarët – akuza që Opus Dei i mohon kategorikisht. Gore raportoi gjithashtu se Opus Dei bashkëpunoi ngushtë me diktaturën e përgjakshme të Francisco Franco në Spanjë, përpara se të mbështeste kauza të djathta në mbarë botën.
Gore i atribuoi një pjesë të madhe të fajit Kishës Katolike, e cila në vitet 1970 mbështetej financiarisht te Opus Dei dhe në këmbim i dha liri të vepronte si një degë legjitime e katolicizmit, por jashtë strukturave normale të Vatikanit. Në vitin 2002, Escrivá u shpall shenjt pas një lobimi të fortë nga Opus Dei, pavarësisht kundërshtimeve brenda Vatikanit dhe shtimit të akuzave për abuzim.
Gore beson se Opus Dei nuk do të kishte mundur të funksiononte pa bashkëpunimin e Vatikanit – gjë që e bën edhe më të habitshme ftesën nga Papa Leo.
Gore filloi të raportonte për Opus Dei pothuajse rastësisht, ndërsa hetonte kolapsin e një banke të madhe spanjolle në vitin 2017. Ai zbuloi se banka ishte kontrolluar për dekada nga anëtarë të Opus Dei dhe përdorej si një “makinë personale parash” për të financuar zgjerimin global të organizatës – akuza që grupi i mohon.
Përmes qindra intervistave me ish-anëtarë, libri përshkruan se si pasuria e bankës u përdor për të krijuar një rrjet të madh rekrutimi që synonte fëmijë dhe adoleshentë vulnerabël, për të ndërtuar qendra luksoze dhe për të krijuar ndikim politik, veçanërisht në SHBA.
Libri hedh dritë edhe mbi funksionimin e brendshëm të grupit. Anëtarët më të përkushtuar jetojnë në kushte të rrepta disipline, me agjërime të gjata, vetëndëshkime fizike dhe kontroll të plotë të jetës së tyre. Probleme të shëndetit mendor trajtoheshin, sipas dëshmive, me ilaçe të forta.
Gratë e njohura si “asistente numerare”, shpesh nga shtresa të varfra, punonin në rezidencat e Opus Dei duke gatuar dhe pastruar. Shumë prej tyre, sipas pretendimeve, izoloheshin nga familjet dhe detyroheshin të jepnin pagat e tyre, në një praktikë që Gore e konsideron si trafikim njerëzor. Disa raportuan edhe abuzime seksuale.
Në Argjentinë, prokurorët federalë po hetojnë drejtues të Opus Dei për shfrytëzim dhe trafikim të grave dhe vajzave. Organizata ka deklaruar se akuzat janë të pavërteta dhe ka theksuar angazhimin për mbrojtjen e të miturve.
Jo të gjithë anëtarët jetojnë në këto kushte. Të ashtuquajturit “supernumerarë” mund të martohen dhe të jetojnë normalisht. Megjithatë, roli i anëtarëve të përkushtuar është të rekrutojnë të tjerë dhe të ndikojnë politikën dhe shoqërinë në përputhje me qëllimet konservatore të grupit.
Në një deklaratë, Opus Dei hodhi poshtë akuzat, duke i quajtur ato të pasakta dhe të shtrembëruara, dhe mohoi se kontrollon aktivitetet politike apo ekonomike të anëtarëve.
Dy javë pas vizitës së tij në Vatikan më 16 mars, Gore tregoi për takimin me papën.
Ai tha se nuk e di saktësisht pse u ftua, por beson se papa donte të dëgjonte drejtpërdrejt për hetimin e tij. Ai ndjeu një përgjegjësi të madhe për t’i paraqitur të gjitha provat që kishte mbledhur gjatë viteve.
Sipas tij, nuk është e qartë sa informacion real arrin te papa, pasi Opus Dei njihet për ndikimin e saj brenda Vatikanit.
Gjatë takimit, Gore u përpoq t’i shpjegonte papës se rregullat e organizatës burojnë nga shkrimet e themeluesit, të cilat anëtarët besojnë se janë frymëzim hyjnor. Kjo, sipas tij, e bën reformimin e grupit jashtëzakonisht të vështirë.
Ai tha se hyri në takim pa frikë nga protokolli dhe i paraqiti papës dokumente dhe dëshmi të drejtpërdrejta. Reagimi i papës ishte pozitiv: ai bëri pyetje të mprehta dhe e zgjati takimin më shumë se sa ishte planifikuar. Madje vendosi që takimi të bëhej publik, për të dërguar një sinjal se i merr seriozisht akuzat.
Gore argumenton se Vatikani ka fuqi për të vepruar ndaj Opus Dei, pasi i ka dhënë një status të veçantë si “prelaturë personale”, që e bën organizatën të përgjegjshme vetëm ndaj papës.
Ai sugjeron që hapi i ardhshëm duhet të jetë një hetim i pavarur i plotë mbi të gjitha akuzat për abuzim.
Ndërkohë, hetime po zhvillohen tashmë në disa vende, përfshirë Argjentinën, dhe raste të reja po dalin në vende si Irlanda, Meksika, Franca dhe Spanja.
Gore gjithashtu vë në dukje ndikimin politik të grupit, sidomos në SHBA, ku sipas tij ka lidhje me figura të rëndësishme dhe lëvizje konservatore.
Në fund, ai thekson se Opus Dei synon elitat – politikanë, gjyqtarë, biznesmenë dhe akademikë – dhe se ndikimi i saj shtrihet shumë përtej një grupi të thjeshtë fetar.
