Një operacion i ndërlikuar shpëtimi i pilotëve të Forcave Ajrore amerikane në Iran është finalizuar me sukses, falë një kombinimi të forcave speciale dhe teknologjisë së avancuar të komunikimit. Sipas Donald Trump, pilotët përdorën një pajisje të sofistikuar komunikimi gjatë misionit, e cila rezultoi vendimtare për mbijetesën e tyre. “Ata kanë një pajisje shumë të avancuar, të cilën e mbajnë gjithmonë me vete… ajo i shpëtoi jetën”, deklaroi ai në një konferencë për shtyp.
Pajisja në fjalë është Boeing Combat Survivor Evader Locator (CSEL), një sistem i prodhuar nga Boeing, i përdorur gjerësisht nga Forcat e Armatosura të SHBA-së për kërkim-shpëtim në zona armiqësore. Ky sistem mundëson komunikim të sigurt dypalësh, dërgim sinjalesh emergjente përmes satelitit dhe përcaktim të saktë të vendndodhjes përmes GPS-it ushtarak. Operacioni nisi pasi u konfirmuan sinjalet e emergjencës nga pilotët e rrëzuar të një avioni luftarak F-15E. Sipas gjeneralit Dan Kane, një mision i gjerë shpëtimi u organizua menjëherë, duke përfshirë helikopterë, avionë dhe forca komando.
Piloti i parë, me shenjë thirrjeje “Dude 44 Alpha”, u shpëtua gjatë ditës së premte. Ndërkohë, operatori i sistemit të armëve, “Dude 44 Bravo”, megjithëse i plagosur rëndë, arriti të shmangte kapjen dhe të qëndronte i fshehur në terren malor. Në kërkimin për të, rol kyç luajti edhe Central Intelligence Agency. Drejtori i saj, John Ratcliffe, deklaroi se agjencia përdori teknologji dhe burime të jashtëzakonshme për të lokalizuar pilotin, duke e krahasuar operacionin me “gjetjen e një kokrre rëre në shkretëtirë”.
Falë koordinimit të Pentagon dhe Qendrës së Përbashkët të Rimëkëmbjes së Personelit, të dy pilotët u rikthyen të sigurt në territor miqësor më shumë se 50 orë pas nisjes së operacionit. Autoritetet theksojnë se pajisjet si CSEL kanë qenë vendimtare në misione të tilla, duke ofruar komunikim të menjëhershëm dhe duke rritur ndjeshëm shanset për mbijetesë në situata ekstreme.
Operacioni
Gjetja dhe marrja e kolonelit amerikan në thellësi të maleve të Iranit pas rrëzimit të avionit F-15, nuk ishte vetëm një operacion tejet i vështirë kërkim-shpëtimi me angazhimin e trupave elitë të Shteteve të Bashkuara, por edhe një operacion i mirëfilltë i inteligjencës, me angazhimin e dy ndër shërbimeve më të forta në botë, Agjencisë Qendrore të Inteligjencës dhe Institutit për Inteligjencë dhe Operacione Speciale Mossad. Operacioni u ndërtua mbi një parim tashmë të njohur dhe të shenjtë të përballjeve ushtarake: “Askush nuk duhet lënë pas”.
Menjëherë pas rrëzimit të avionit në jug të Iranit, CIA nisi një operacion çorientimi, duke shpërndarë lajme se piloti ishte tërhequr nga trupat speciale amerikane dhe po nxirrej jashtë vendit të ajatollahëve. Në përpjekje për të fituar kohë, kjo synonte që forcat iraniane të mos grumbulloheshin masivisht apo të qëndronin gjatë në zonën ku dyshohej se fshihej ushtaraku amerikan pas rrëzimit.
Vetë pilotit i ishin dhënë instruksione për t’u fshehur në një zonë sa më të izoluar dhe të vështirë për t’u kuptuar nga vendasit, teksa mbahej në vëzhgim në çdo çast nga ajri. Ky hap u shoqërua me bombardime intensive rreth zonës ku ndodhej piloti për të pamundësuar apo vështirësuar akoma më tej avancimin iranian në kërkim të robit të parë të luftës.
Në anën tjetër, angazhimi i inteligjencës izraelite ishte po kaq i vlefshëm. Me një ekspertizë të shkëlqyer mbi Iranin, agjentët e “Mossad”-it raportohet se kanë ndarë informacione kritike me forcat amerikane. Inteligjenca izraelite ka ndihmuar në evidentimin e rreziqeve në terren dhe kundërvënien ndaj aktivitetit të iranianëve në kohë reale, duke mbështetur operacionet gjatë 36 orëve dhe koordinuar ngushtësisht me ekipin e ushtrisë amerikane.
Në luftë me kohën dhe vështirësitë ekstreme, duke lënë pas disa mjete ajrore të dëmtuara e të shkatërruara për të mos rënë në duart e armikut, forcat amerikane nxorrën me sukses jashtë Iranit pilotin e plagosur pas rrëzimit të avionit F-15, në atë që cilësohet, ndonëse dihen ende pak detaje, si një ndër operacionet më delikate të kërkim-shpëtimit në historinë e Shteteve të Bashkuara.
