Spiunët e Sigurimit të shtetit vijojnë të jenë pjesë e administratës. Prej disa vitesh ka nisur procesi i hapjes së dosjeve dhe duket se po dalin shumë të dhëna. Dje në Komisionin e Ligjeve ka raportuar drejtoresha e Autoritetit për Informim mbi Dosjet e Sigurimit të Shtetit, Gentiana Sula, e cila ka prezantuar raportin e institucionit për vitin 2019. “Janë zhvilluar 70 mbledhje dhe 843 vendime, nga të cilat 832 vendime unanime, 9 marrëveshje bashkëpunimi, 135 kërkesa institucionale, 286 kandidatë apo zyrtarë të verifikuar, 506 aplikime individuale, 29 kërkesa për zbardhjen e bashkëpunëtorëve, 5 kërkesa për qëllime rehabilitimi dhe dëmshpërblimi, 158 kërkesa për pajisjen me vërtetim për periudhën e internimit apo burgimit, 72 kërkesa për qartësimin e fatit të të zhdukurve, 105 kërkesa studimore e mediatike me 1500 dosje të trajtuara, 92 777 dokumente të deklasifikuara, 170 150 faqe të vëna në dispozicion në 2019. Institucioni ka zhvilluar funksionet e veta në përgjigje të kërkesave të qytetarëve, institucioneve, grupeve të interesit, kërkuesve shkencorë dhe mediave kombëtare e të huaja”, tha Sula. Seanca online u drejtua nga kryetari i Komisionit të Ligjve, Ulsi Manja, i cili, në zbatim të rezolutës së Kuvendit 2019, e vuri theksin te çështja e të zhdukurve në diktaturë, duke kërkuar zbardhje të së vërtetës dhe ofruar mbështetje institucionale. Bashkërelatori z. Andi Përmeti bëri një paraqitje të punës së AIDSSH, sa i takon administrimit të dokumenteve të ish-Sigurimit të Shtetit, informimit të shoqërisë, kërkimit shkencor dhe edukimit qytetar. Në vijim, Vasilika Hysi u thellua në përshkallëzimin e veprimeve të Autoritetit me pushtetin lokal, sa u takon të zhdukurve dhe përgjegjësive të ndërsjella për identifikimin dhe mostjetërsimin e vendvarrimeve. Korab Lita dhe Ulsi Manja ishin pjesë e diskutimit që u përmbyll nga bashkërelatorja, Klotilda Bushka, me prezantimin e projektrezolutës 2020 për AIDSSH.
Spiunët në administratë
Prej disa vitesh kanë dalë fakte se në administratë dhe politikë ka spiunë të ish-Sigurimit. Sipas raportit, gjatë vitit që lamë pas ka pasur 135 kërkesa për verifikim për 286 zyrtarë që kanë kandiduar për poste të ndryshme në Presidencë, Kuvend, sistemin gjyqësor, Ministrinë e Brendshme, Administratën Publike, etj. Nga këta 16 kanë rezultuar të lidhur me Sigurimin. Por nga raporti vjetor i AIDSSH rezulton se dhe politika është e prekur, pasi Komisioni Bezhani ka zbuluar shumë emra të njohur që kanë bashkëpunuar me ish-Sigurimin. Ligji aktual nuk lejon që të hapen dosjet për deputetët, ministrat apo krerët e bashkive. AIDSSH ka bërë dhe një propozim në Komisionin e Reformës Zgjedhore ku kërkon që para zgjedhjeve të bëhet me detyrim kontrolli i kandidatëve nëse kanë pasur apo jo lidhje me Sigurimin. Por kjo kërkesë është refuzuar. Drafti i propozuar nuk është diskutuar fare në komision duke treguar dhe një herë se politika nuk e do hapjen e dosjeve për të. Sipas atyre që e njohin fushën, ka shumë deputetë që kanë bashkëpunuar me Sigurimin e asaj kohe, si dhe funksionarë të tjerë të lartë. Por si duket do të vijojnë që të jenë në detyrë edhe për shumë kohë.
Zbardhen pseudonimet
Autoriteti për Informimin mbi Dosjet e ish-Sigurimit të Shteti ka zbuluar disa prej pseudonimeve që përdorin agjentët e Shërbimit Sekret gjatë regjimit komunist. Prej disa vitesh ka nisur një proces informimi për ata që ndiqeshin nga regjimi dhe ata që ishin pjesë e Sigurimit. Më poshtë disa prej dokumenteve të deklasifikuara javët e fundit nga AIDSSH, ku jepen detaje mbi pseudonimet që kishin agjentët dhe bashkëpunëtorët e regjimit. Sipas dokumenteve, shtetasi me inicialet G.L ka pasur pseudonimin “Bindja”. Ndërsa një shtetas tjetër me inicialet N.C, kishte pseudonimin “Alpinisti”. Ndërsa pseudonimet e tjera janë: “Rinia”; “Dajti”; “Peneli”; “Joviku”; “Ylli”; “Guximtari”; “Aviatori”; “Pashtriku”; “Shkëmbi”; “Gramozi”, etj.
