Thithja e avujve ose tymit nga cigaret elektronike të të tjerëve që qëndrojnë në ajër mund të dëmtojë seriozisht mushkëritë, paralajmërojnë shkencëtarët nga Universiteti i Kalifornisë, Riverside.
Në hulumtimin e fundit, ata zbuluan se ky tym, ndërsa qëndron pezull në ajër, përmban grimca jashtëzakonisht të vogla që mbartin metale dhe substanca të tjera kimikisht aktive. Ky kombinim i rrezikshëm inkurajon krijimin e molekulave që shkatërrojnë drejtpërdrejt qelizat e trupit.
Një koktej kimikatesh që bllokojnë frymëmarrjen
Hulumtimi tregon se përzierja e grimcave të imëta metalike dhe kimikateve reaktive në ajër pas përdorimit të cigareve elektronike përbën një rrezik të veçantë për sistemin e frymëmarrjes.
Dihet që tymi i cigareve elektronike përmbanë komponime të ndryshme kimike, por në ambiente të mbyllura ato reagojnë me ozonin e ajrit dhe krijojnë substanca të reja të rrezikshme, siç është peroksidi. Kur metalet nga lëngu kombinohen me këto kimikate, formohen radikale të lira, molekula të paqëndrueshme që “sulmojnë” dhe dëmtojnë indet e shëndetshme.
Grimcat më të vogla janë më toksiket
Gjatë testit laboratorik, shkencëtarët analizuan tymin që qëndroi 90 minuta në një dhomë të mbyllur. Rezultatet ishin tronditëse, pasi u gjetën metale si hekuri, alumini dhe zinku, por edhe gjurmë të metaleve të rënda si arseniku, kallaji dhe plumbi.
Një shqetësim i veçantë është fakti se grimcat më të vogla, mikroskopike, kishin një përqindje shumë më të lartë të metaleve dhe komponimeve toksike sesa grimcat më të mëdha. Kur këto grimca arrijnë në një mjedis të lagësht si mushkëritë, ato vazhdojnë të krijojnë molekula të dëmshme, deri në njëqind herë më të mëdha se pesha e tyre.
Goditje e drejtpërdrejtë në mushkëri
Meqenëse këto grimca depërtojnë thellë në mushkëri dhe arrijnë alveolat, ku oksigjeni transferohet në gjak, ekziston një mundësi e madhe e dëmtimit të përhershëm të indeve të mushkërive.
Njerëzit që vuajnë tashmë nga astma ose sëmundja kronike obstruktive pulmonare (SPOK) preken drejtpërdrejt dhe gjendja e tyre mund të përkeqësohet në mënyrë drastike.
Edhe pse hulumtimi është kryer në kushte laboratorike, shkencëtarët thonë se është i nevojshëm kujdesi dhe se “avullimi pasiv” nuk është aspak një trend naiv.